صهبای شیدایی

جشن شهریورگان چیست؟

Thu, 21 Aug 2008 20:48:09 GMT

برگرفته از منبع زیر با تلخیص و ویرایش بسیار

http://www.amordad6485.blogfa.com/post-634.aspx

شهریور، ششمین ماه سال خورشیدی و به نوشته خیام در نوروزنامه؛آفتاب در این ماه در برج سنبله و آخر تابستان بود. شهریور در اوستا با واژه «خشتروییریه»، در پهلوی «خشتریور»، در سغدی «خستشور» و در خوارزمی «اخشریوری» آمده و در فارسی «شهریور» و یا «شهریر» شده است.

واژه «شهریور» دارای دو بخش است،بخش نخست این واژه به معنای شهریاری و کشور آمده است. واژه «شهر» از «خشتر» آمده؛ در فارسی باستان و سانسکریت به معنای کشور است و تا گذشته‌ای نه چندان دور از واژه «شهر» مفهوم کشور و مملکت اراده می‌‌شد؛ به مانند «ایرانشهر»، به معنای کشور ایران. بخش دوم واژه شهریور،«وئیریه» است، که صفت است به معنی «آرزو شده» که از «ور» مشتق شده است.در واژه فروردین به «ور» به معنای پوشاندن و نگهداری کردن و پناه بخشیدن برمی خوریم. شهریور را «کشور آرزو شده» یا «شهریاری آرمانی» معنا کرده اند. بسا در اوستا از شهریور کشور جاودانی مزدا اهورا، سرزمین جاودانه و بهشت برین اراده گردیده است؛ و ازآنجا که جایگاه خود اهورا است ،انسان باید چنان زندگی کند که شایسته این جایگاه باشد.

شهریور از امشاسپندان است. امشاسپند به معنای «جاودنه و نامیراى مقدس» یا «ورجاوند جاودانه » است. این واژه در جهان بینی زرتشتى نام هر یک از مهین ایزدان یا فروزه هاى خداوند جان و خرد یا اهورامزداست. واژه «امشاسپند» و «امشاسپندان » براى نخستین بار در گاهان آمده است. شمار امشاسپندان در دین زرتشتى هفت است.
شهریور در جهان مینـُوی نماینده شهریاری ِ ایزدی و بهشتی، فرهمندی و توانایی و نیرومندی اهوراداده، فر و شُکـُوه مندی خداوند و شهریاری بی چون ِِ مزدااهورا است و آن روزگاری است که مردمان از روی اندیشه نیک وخـِرَد ِ روشن خود آن شهریاری آرزو شده را برگزینند و با گفتار و کردار نیک ِ خویش، دست به دست هم داده و دل به دل ِ هم بسته و آن را پدید آورند.شهریور در جهان خاکی پشتیبان و نگهبان سنگ ها و فلزها ــ به کار بردن ِ نیک دارایی ــ (به ویژه سکه به نماد دارایی) و دستگیر نیازمندان است. ابوریحان از گفته خورشید موبد می نویسد: «خویشکاری شهریور شفاعت کردن درویشان است». در ستایش سیروزه به مردم سفارش شده که دارایی و زر و سیم خود را به خوبی به کار برند زیرا به کار بردن مناسب دارایی و خواسته ؛ سبب فراخی زندگانی می شود و خشنودی اهورامزدا را در پی دارد و باعث نیکنامی در گیتی و اشویی در مینوست. هر که نیازمندان را دستگیری کند امشاسپند شهریور او را پشتیبانی می کند.

شهریور پشتیبان گروندگان به نیکی و راستی بر پایه آموزه های زرتشتی است.یاری و خشنودی شهریور به هر کس روی آورد آن چنان توانایی اهورایی به او می بخشد که دیگر هیچ چیز و هیچ کس نمی تواند آن را از میان ببرد. از همین رو در جهان خاکی نگهبانی فلزها به این امشاسپند داده شده است،زیرا فلزها نیز هیچ گاه از بین نمی روند و آتش هر چه بر آن ها بیفروزد، سخت تر می شوند.

جشن شهریورگان

ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه می نویسد: " شهریورماه که روز چهارم آن شهریور روز است و آن به مناسبت توافق دو اسم، جشن می باشد، آن را شهریورگان گویند.معنی شهریور دوستی و آرزوست. شهریور فرشته ای است که به جواهر هفت گانه از قبیل طلا، نقره، مس، آهن و دیگر فلزات که برقراری صنعت و دوام دنیا و مردم به آن ها بستگی دارد، کارگزار (موکل) است."

در روز جشن شهریورگان در ایران باستان ایرانیان پـس از آن که در بامداد به آتشکده می رفتند و اهورامزدا را ستایش می کردند، فلزهای کهنه را از انبارها بیرون می آورده و نو می نمودند و ازآن پس به شادی وپایکوبی می پرداختند. زرتشتیان در این روز مراسم ویژه ای را در خانه و آتشکده برگزار می کنند و چوب های خوشبو و اسپند و کندر بر آتش می نهند.
ایرانیان باستان در این روز پس از نیایش اهورامزدا و دستگیری از نیازمندان، نزد پادشاه رفته و این جشن را شادباش می گفتند. چرا که این جشن به پادشاهان دادگر وابستگی داشت و بر پایه باور ایرانیان باستان اینگونه شهریاران نماینده شهریاری آسمانی بر روی زمین بودند.

زندگی نامه یوستین گوردر

Thu, 21 Aug 2008 20:46:06 GMT

یوستین گوردر ، در ۱۹۵۲ در نروژ به دنیا آمد. سالها در برگن فلسفه تدریس کرد و پیوسته در فکر متن فلسفی ساده ای بود که به درد شاگردان جوانش بخورد.چون متن مناسبی نیافت خود نشست و دنیای سوفی (۱۹۹۱) را نوشت.کتاب با استقبال غیر منتظره ای روبرو گردید و در چند سال اول انتشار به بیش از سی زبان ترجمه شد و تاکنون میلیونها نسخه از ان در جهان به فروش رفته است .گوردر استاد ساده نویسی و ایجاز است . سه هزار سال اندیشه را در ۶۰۰ صفحه می گنجاند، و زیرکانه از قول گوته می گوید : « کسی که از سه هزار سال بهره نگیرد تنگدست به سر می برد. » وچه راحت مباحث پیچیدۀ فلسفۀ غرب را ، بی آنکه مبتذل شود، به زبان ساده و شیوا و همه فهم بیان می کند.از جمله بهره جویی مسیحیت را از نظریه های افلاطون و ارسطو ، ریشه گرفتن فرهنگ اروپایی را از فرهنگ سامی و هند ـ اروپایی، هگل را و بحث آنچه عقلی است ماندنی است، و دوران خود ما را و انسان محکوم به آزادی را و غیره و غیره را. توجه داشته باشید دنیای سوفی رمان است، رمانی خود آموز ،با طرح و بسطی گیرا و دلنشین درباره هستی.از دیگر کتابهای گوردر می توان به راز تولد- راز فال ورق- زندگی کوتاه است- سلام کسی اینجا نیست و قصرقورباغه ها اشاره کرد.

او در کتاب - راز فال ورق- در یونان ( نماد فلسفه ) همسرش ( نماد عشق ) را می یابد و این بدین معنا است که زنده کردن دوباره فلسفه به عشق وابسته است و خودشناسی، در رسیدن به جوهره ی عشق در وجود انسان کافی است. همان گونه که در این داستان همواره به گم شدن مادر ( نماد دیگر عشق ) اشاره می شود.

او به ما می فهماند که خداوند پیش از این که از یادها برود پای شاهکار خود را امضا کرده است و امضای خداوند همین عشق است که همچون گمشده ای همواره انسان در جستجوی آن است. نوعی نیاز گریز ناپذیر که انسان را از فراموشی باز می دارد و به او زندگی دوباره می دهد و انسان را به راز آفرینش رهنمون می شود.

یوستین گوردر انسان گمشده غربی را که در مد گرایی و مصرف گرایی غرق شده و با دست آویز قرار دادن فلسفه های سطحی و پوچ گرا به بی خدایی کشیده شده است به سمت و سوی دیگری هدایت می کند تا بتواند راه خروج از بحرانی که گرفتار آن شده است را از هزار توی پیچیده زندگی پیدا کند و به این درک برسد که به ساحلی دیگر تعلق دارد و آن ساحل ،عشق و عرفان است که انسان شرقی سالها پیش از این به آن دست یافته است.

۴بیت شعر تکان دهنده

Tue, 19 Aug 2008 20:38:11 GMT

درود بر خوانندگان ارجمند و دوستان گرامی.

چند روزی در مسافرت بودم و نتوانستم با شما گپی داشته باشم.برای شما ارمغانی از کتاب دل بردگان فتح الله عباسی اورده ام.

درصفحه 29 کتاب امده است که استاد عباس اقبال اشتیانی در نامه ای به سر دبیر مجله یغما نوشته است....چند روز قبل در یک جنگ خطی در کتابخانه ی دانشگاه استانبول به یک قطعه شعر از خواجه شمس الدین محمد صاحب دیوان جوینی برخوردم و چون بی نهایت در من اثر کرد و روح مرا تکان داد ان را استنساخ کردم اگر ان را می پسندید برای تمتع اهل ذوق و طالبان کلام فصیح فارسی در گوشه ای از یغما به چاپ رسانید و ان شعر چهار بیت زیر است

وقتی که داشتم دل و دستی چو مردمان

دائم رعایت حال دل درویش کردمی

خود بد نکردمی و اگر کردمی به سهو

خود را ز بس ملامت دل، ریش کردمی

امروز روشنم شد کانها که کردمی

با کس نکردمی؛همه با خویش کردمی

چون دیدنی است باز،بد و نیک در جهان

ای کاش نیکی از همه کس بیش کردمی

مصاحبه با حامد عباسیان(۲)

Wed, 13 Aug 2008 08:03:57 GMT

- شعر چه کسی را توی لنجون می پسندی؟

کارهای دوست عزیزم سجاد ناصری را خیلی دوست دارم.شعرای خوبی توی منطقه حضور دارن.هرچند حضورشون خیلی کم رنگه.البته این موضوع بیشتر به خاطر فعالیتهای کم انجمن های ادبیه.کسانی مثل سید مهران موسوی،محمود ذبیحی؛حسن سعیدی و ......؛خانم مرادیان یکی دیگه از شعرای خوب منطقه است که البته مدتیه حضورنداره.ایشون کارهای فوق العاده خوبی داشت.

-سه بیت شعری را که خیلی دوست داری برام بخون.از خودت نباشه.

سه بیت از یکی از غزلهای زیبای علیرضا بدیع که خیلی دوستش دارم.

خنجر از بیگانه خوردن سخت و درمان سخت تر

نیشخند دوستان اما دو چندان سخت تر

خنده هایم خنده ی غم,اشک هایم اشک شوق

خنده های اشکار از اشک پنهان سخت تر

چید بالم را و درهای قفس را باز کرد

روز ازادی است؛از شبهای زندان سخت تر

-پنج شاعری که شعرشون رو می پسندی بگو.اگه ممکنه کتابهایی از اونا نام ببر.

از قدما سعدی و حافظ رو خیلی می خونم.توی شعرای معاصر هم با سهراب ارتباط فوق العاده قوی و قشنگ دارم.اما اگر شعر امروز را بخواهی باید به کتابهای استاد بهمنی و کتاب هایی مثل "شاعر شنیدنی است"و "عشق است"؛فاضل نظری و کتاب"گریه های امپراطور"؛پانته آ صفایی و کتاب"خوش به حال آهو ها"و شعر های بسیار زیبای هنرمندانی چون دکتر بهرامیان,علیرضا بدیع,جواد زهتاب؛مهدی فرجی,رباعیات جلیل صفر بیگی و چند نفر دیگه اشاره کنم،افرادی که به شعرهاشون علاقه دارم زیادن که اکثرا هم کتابشون منتشر شده.

-فکر می کنی نقطه ضعف شعرت چیه؟

سوال واقعا سختیه.....خب مسلما شعر من نقاط ضعف داره.من نسبت به کارهایی که ارایه می دم حساسیت خیلی زیادی دارم.این باعث میشه که در سطح سواد و توانایی های خودم نقاط ضعف را بر طرف کنم.اما دلیل نمیشه که شعرم از حضور نقاط ضعف پاک بشه.به همین خاطر از شنیدن هر نوع انتقاد سازنده ای خوشحال میشم.خوشبختانه خیلی انتقادپذیرم.

-زیباترین شعری که تا حالا سرودی کدومه؟

شعری که بیشتر از هر شعری دوسش دارم یه مناجات خیلی خودمونیه با خدا که هر موقع می خام باهاش حرف بزنم همیشه زمزمه اش می کنم .البته داخل کتابم نیست.

دلم شکسته خدایا دل عزیزک تو

بغل کنش که بگرید کمی عروسک تو

برای این همه گنجشک های غصه ی من

چه سر پناه قشنگی است دست کوچک تو

در اسمان پر از چهره های رنگارنگ

دلم خوش است به چشمان بادبادک تو

به ساقه ساقه ی انگشتهای لاغر شعر

شبیه غربت من تاب خورده پیچک تو

بهار باغچه ام را لگد لگد کشتند

مرا کنار جسدهای یاس و میخک تو

خوشم به اینکه بفهمند اه من گیراست

دلم خوش است تو هستی و من عزیزک تو

- چرا ظرفیت شعر و هنر توی لنجون کمه و با این همه چرا از انجمن های ادبی انچنان که بایسته و شایسته است استقبال نمیشه؟

شهرستان ما پتانسیل خیلی بالایی توی این زمینه داره.ولی ....................

دنباله مصاحبه را در ادامه مطلب بخوانید

متاسفانه مسوولین منطقه هیچ وقت اهمیت این موضوع را جدی نگرفتن.من این مطلب را در قیاس با شهرستانهای اطراف و به طور کلی حرکت هر چند کوچکی که توی کل کشور شروع شده میگم.متاسفانه منطقه ما مدت زیادیه که این فقر رو حس میکنه.اهمیت ندادن به هنرمند و حمایت نکردن از هنر باعث شده کم کم رونق محافل هنری فروکش کنه و بزرگترین قربانی این مسئله،استعدادهاییه که هیچ وقت ظهور نمی کنن.هنرمندای لنجان حتی در سطح خود شهرستان هم شناخته شده نیستن!اجازه بدین دیگه راجع به شناخته شدن در سطح استان و کشور چیزی نگم.

-نقاط ضعف انجمن های ادبی را برامون بگو.

به نظر من بزرگترین نقطه ی ضعف,عدم استقبال اعضای قدیمی و دلسردی اعضای جدیده.یکی دیگه از مشکلات انجمن ها به اعتقاد من اینه که جلسات ،همیشه داخل یه فضای بسته و بدون نقد برگزار میشه؛در حالی که نقد مهمترین عامل پیشرفته.البته انجمن شاعران لنجان که عصر روزهای دو شنبه داخل فرهنگسرای شهرداری برگزار میشه،سعی کرده فضای نقد رو بازتر بذاره و این خیلی خوبه.فکر می کنم بزرگترین نقطه ی ضعف خود بچه ها هم مطالعه ی کم باشه.این موضوع توی بعضی شعرایی که می خونن کاملا مشخصه.

-مقام هایی که در شعر خونی به دست اوردی چی بوده؟

هیچی........!!البته شاید و فقط شاید به خاطر این باشه که تا حالا توی هیچ جشنواره و کنگره ی شعری شرکت نکرده ام.

-آیا تا به حال شعرات مورد نقد جدی قرار گرفتن؟اگه جواب مثبته کجا و توسط کی؟

به خاطر اینکه کتابم تازه منتشر شده هنوز نقد جدی صورت نگرفته اما به زودی قصد دارم این کار رو انجام بدم تا به نقاط ضعقف و قوتش بیشتر پی ببرم.

-چقدر با اینترنت اشنایی؟اگر اشنایی تا حالا سایت سده رو دیدی؟اگه دیدی انتقادت از سایت سده چیه؟

با اینترنت خیلی سروکار دارم.به زودی هم وبلاگ خودم را که همنام کتابمه راه اندازی می کنم.اما در مورد سایت سده؛واقعا سایت پرباریه.تنها انتقادی که دارم اینه که به خاطر سنگینی حجم مطالب صفحه ی اصلی خیلی دیر باز میشه.امیدوارم قابل بدونید و به زودی وبلاگ منو هم به لینکستانتون اضافه کنید

-می تونی قول بدی که بیای انجمن باران سده و دو سه تا شعر ابدار برای اعضا بخونی.

با کمال افتخار این کار را می کنم.شعرها رو هم از فصل "باران"کتابم انتخاب می کنم تا ابدار باشن و به فضای بارونی انجمنتون بیان.

-خوانندگان سایت سده را به شعری تازه از خودت مهمان کن.

قفس گرفته در اغوش میله میله مرا

چگونه عاشق و پابند کرد حیله مرا

پرنده های مهاجر به داد من برسید

آهای! جا نگذارید از قبیله مرا

تمام شاعری ام حس شاپرک ها بود

چقدر ساده دلت کشت پیله پیله مرا

همیشه عاشق پرواز و اسمان بودم

نخواه کنج قفس ها و پشت میله مرا

هنوز هستم و خارم به چشم دشمن و دوست

به چشم هر که بخواهد به هر وسیله مرا

-هر چیز دیگه ای که توی این مصاحبه نگفتی و دوست داری بگی بگو.

آرزوی سلامتی و نیک بختی برای تمام کسانی که دوستشون دارم و یه تشکر ویژه از سایت سده.حرف خاص دیگه ای ندارم.موفق و پایدار باشید

مصاحبه با حامد عباسیان(۱)

Tue, 12 Aug 2008 22:46:21 GMT

این مصاحبه را مدتی پیش با حامد عباسیان انجام دادم که در سایت سده لنجان قرار گرفت.بخش اول ان را در اینجا می اورم.

خیلی ساده رخ داد.در بعد از ظهر یک روز بهاری که هوا مناسب بود.با حامد عباسیان مصاحبه کردم.پسرخیلی محجوبی است وحس می کردم به شدت می کوشد به پرسشها صادقانه پاسخ بدهد.برای اینکه صمیمیت گفتگو را متوجه شوید در کلمات خیلی دست نبردم.

تازه کتابش را خوانده بودم و مانند همیشه مزه غزلهایش زیر لبم بود برای همین از کتابش پرسیدم و گفتم:

-چطور شد که به فکر چاپ کتاب افتادی؟

شاید اگه تشویق ها و محبتهای پدر و مادرم و البته همراهی و دلگرمی دادن چند تا از دوستای عزیزم نبود،الان" بی باران باران"ی وجود نداشت.باید اقرار کنم که من بی باران بارانم را مدیون این عزیزان هستم و باز هم از شون تشکر می کنم .

-وقتی کتاب را می خوانی می بینی که غزلها در دو بخشند بخش بی باران و بخش باران.چرا بی باران باران؟

چیزی که مسلمه اینه که شعرهای این کتاب حول محور کلمه ی دوست داشتنی ی باران می چرخن.یعنی فصل بندی بی باران باران به خاطر حضور یا عدم حضور یه فضای بارونی صورت گرفته!ولی مهمتر از همه ایهامیه که داخل عبارت بی باران باران وجود داره .ایهامی که با طرح جلد کتاب هم ارتباط مستقیم پیدا می کنه.

-چرا نقش مانا را برای چاپ کتابت برگزیدی؟

این انتخاب با معرفی دوست خوبم سید مهران موسوی که قبلا با نقش مانا همکاری کرده بود صورت گرفت.قبل از این معرفی من با یه طیف گسترده از ادرس ها و شماره تلفن های ناشران اصفهان روبرو بودم.از این انتخاب خیلی راضیم.نقش مانا از بهترین های کشوره.

- من تو را می شناسم اما خیلی کم.میشه برای خوانندگان سایت سده لنجان و خودم کمی از زندگیت بگی.

متولد پنجم فروردین هزار و سیصد وشصت و پنجم.متولد,بزرگ شده و ساکن زرین شهرم.دانشجوی ترم شش زیست شناسی دانشگاه پیام نور نجف ابادم.چند ماهی هم میشه که در ماهنامه ی نوید لنجان فعالیت می کنم.تا حالا توی خیلی از انجمن ها و موسسه های هنری فعالیت داشته ام،........دیگه نمی دونم چی بگم.

-ایا در خانواده و اقوامت هم کسی اهل شعره؟

علاقه به شعر وجود داره به خصوص توی خانواده خودم ولی کسی را سراغ ندارم که شعر سروده باشه

-نظرت در باره پدر و مادرت چیه و نظر اونا درباره ی شعرت.

چیزی که می خام بگم خیلی فراتر از حد شعاره.من تمام چیزهایی را که دارم مدیون این دو عزیز هستم و رابطه ی بی اندازه خوبی بین ما وجود داره.اما در مورد شعر , پدر و مادر من به شعر و به خصوص به شعرهای من خیلی علاقه دارن.تا حدی که هر موقع شعر خوانی و یا اجرای برنامه داشته باشم حتی گاهی زودتر از خودم به اون شب شعر یا محفل می یان.همیشه گفته ام باز هم اینجا تکرار می کنم:بابای عزیزم؛مامان مهربونم.خیلی خیلی خیلی دوستتون دارم.

-غیر از شعر چی می خونی؟

همه چیز.خوشبختانه یکی از نعمتهای بزرگی که خدا به من داده علاقه ی شدید به مطالعه است.البته بیشتر غیر درسی!(در اینجا می خندد)کتابهای مختلفی خوندم،توی موضوعات گوناگون.ولی مسلما به خاطر علاقه ی زیاد به حوزه ادبیات؛بیشتر توی این زمینه مطالعه می کنم.البته نه صرفا شعر.به خوندن رمان علاقه ی زیادی دارم.

-سه تا کتاب اخری که خوندی چی بوده؟

مجموعه رباعیات جلیل صفر بیگی با عنوان"هیچ" ،"حکومت نظامی" البر کامو و در حال حاضر هم مشغول خوندن رمان بلند"روزگار سپری شده مردم سالخورده"اثر محمود دولت ابادی هستم.

-نظرت در باره ی انجمن نقد کتاب لنجان چیه؟

انجمنی که اعضاش افراد فوق العاده باسواد و صاحب نظری مثل اقای طغیانی،اقای حسامی،آقای زارعین و.......باشن مطمینا انجمن خیلی خوبی از اب درمیاد.ضمن اینکه من آوازه ی انجمن نقد کتاب لنجان رو حتی در خارج از مرزهای استان هم شنیدم که این برای منطقه ی ما یه اتفاق خوب و و در عین حال نادر به حساب می یاد.شرکت کردن توی این انجمن را خیلی دوست دارم.

- کی میتونیم کتاب دومت را ببینیم.؟

واقعا نمی دونم!!!!!راجع به اینده هیچ تصمیمی نگرفته ام.

-اساتیدت چه کسانی بودن؟

چند ماه اول که به صورت کاملا آماتور وارد عرصه ی شعر شده بودم از استاد حاج حبیب الله شفیعی خیلی کمک گرفتم.بعد از اینکه ایشون به انجمن ادبی فروغ معرفیم کردن با افراد زیادی اشنا شدم که همشون حق استادی به گردنم دارن.از بین این افراد باید به بزرگترین استاد و معلم تمام عمرم,یعنی زنده یاد تیمسار بهمن کرمی اشاره کنم که همیشه به اینکه شاگرد تیمسار عزیز بودم افتخار می کنم.توی این چند ماهی که استاد از بینمون رفته نه فقط به من که به تمام افرادی که تیمسار را می شناختن خیلی سخت گذشته.

-حالا که حرف تیمسار به میون اومد اگه خاطره ای باحال ازش داری برامون بگو.

بااینکه مدت اشنایی من با استاد به چهار سال نکشید ولی به اندازه ی تمام عمرم ازش خاطره دارم.خاطرات فراموش نشدنی.به چند تا خاطره به جا مونده از روزای اخر عمر تیمسار اکتفا می کنم.اواخر آذر86بود که کاملا اتفاقی توی خیابون دیدمش.مثل همیشه پیاده بود و سیگار به دست.چند جای شهر کار داشت.مثل همه ی لحظاتی که تیمسارو می دیدم،فرصتو غنیمت دونستم و رسوندمش به جاهایی که می خواست.توی چهار پنج ساعتی که باهاش بودم برعکس همیشه که تمام وقتمون رو به شعر و شوخی و خنده می گذروند کمی هم درد دل کرد.البته قبلا کم و بیش از مشکلاتی مثل چاپ شاهدنامه و بی تفاوتی مسوولین واسم گفته بود،ولی داخل صف بانک سپه برای گرفتن حقوق بازنشستگیش بودیم که این بار خیلی بازتر و خصوصی تر با من صحبت کرد.هیچ وقت اون روز را فراموش نمی کنم.اما به یادموندنی ترین تصویری که توی ذهنم نقش بسته؛اخرین باری بود که استاد را دیدم.3روز قبل از عروج تیمسار.موقعی که هم برای عیادت و هم برای تقدیم کردن کتابم که تازه منتشر شده بود به منزلشون رفتم و برای اخرین بار حدود 45دقیقه با استاد بودم.ایشون در حالیکه بیمار بود و دراز کشیده بود؛وقتی کتاب را دید ؛نشست و بعد از بوسیدن کتاب سجده ی شکر به جا اورد و این یکی از به یاد موندنی ترین لحظات تمام عمر منه.لحظاتی که بی اختیار گریه می کردم.

بازگشت شیر بدون خورشید بر سردر مجلس

Mon, 11 Aug 2008 23:48:46 GMT

دو مجسمه شیر و خورشید که زمان انقلاب از سردر مجلس حذف و قطعه قطعه شده بود. روز پنجشنبه ۱۷ مردادماه در سکوت خبری به جایگاه قبلی خود بازگشت. یکی از کارمندان کتابخانه مجلس با اعلام این خبر از حذف نشان خورشید از پشت مجسمه های شیر می گوید: «شیرهای شمشیر به دست بعد از مرمت به جایگاه اولیه خود بازگشته اند ولی در عملیات مرمت جای خالی خورشید در این مجسمه حذف شده است.»

این کارشناس قدیمی کتابخانه مجلس معتقد است: «به احتمال زیاد تصور شده که شیر و خورشید، نماد رژیم پهلوی است و به همین دلیل از بدنه مجسمه جدا شده است.»

در مجلس هفتم نصب این مجسمه ها به نظر هیات رئیسه مجلس وابسته بود و سال گذشته نیز غلامعلی حداد عادل رئیس پیشین مجلس با نصب مجسمه ها موافقت کرد اما نصب مجسمه ها امسال اتفاق افتاد.مجسمه شیر های مجلس ۹۹ سال قدمت دارند و به عنوان نماد قاجاریه و نشانه میانه پرچم در سال ۱۲۸۵ شمسی همزمان با انتقال نمایندگان مجلس از عمارت مدرسه نظام به ساختمان بهارستان در دو طرف لوحه ماده تاریخ مشروطه (عدل مظفر) بر سردر اصلی نصب شدند. این دو شیر به صورت حجمی سه بعدی در اندازه هایی بزرگ تر از حد طبیعی روبه روی هم قرار داشتند. در دست هر یک شمشیری فلزی و بر پشتشان علامت خورشید قرار داشت.

این مجسمه ها طی ۷۲ سال حضورشان در دروازه اصلی خانه مشروطه شاهد حوادث بزرگ و عظیم و حضور نمایندگان ملت در این سردر بودند. در جریان به توپ بستن مجلس آسیبی به آنها نرسید. از حوادث مهمی که در پای این دو شیر رخ داد، می توان به حضور زنان ایران برای اعتراض به اولتیماتوم روس ها در مجلس دوم، سخنرانی دکتر محمد مصدق بر دوش مردم در ۳۰ تیر ۱۳۳۱ شمسی، ترور حسنعلی منصور نخست وزیر رژیم پهلوی به دست محمد بخارایی زیر سردر مجلس اشاره کرد.

حالا بعد از ۳۰ سال غیبت این مجسمه ها بار دیگر شیرها به مقر اصلی شان بازگشته اند هر چند بدون نشان خورشید در پشت سرشان.

روزنامه سرمایه

نشنال جئوگرافیک و ایران امروز

Sun, 10 Aug 2008 23:36:19 GMT

برای کسانی که با مجلات و دنیای نشریات اشنا هستند لازم به ذکر نیست که مجله نشنال جئوگرافیک از چه پایه ای در دنیای مجلات برخوردار است. این ماهنامه آمریکایی از بیشترین اعتبار بین المللی در حوزه ی اجتماع ،تاریخ و طبیعت برخوردار است.

این مجله یکی از مشهورترین و محبوب ترین مجلات دنیا است، به طوری که هر ماه به «۳۱ زبان» در سرتاسر دنیا منتشر می‌شود و در اختیار حدوداً ۳۶۰ میلیون نفر در سرتاسر جهان قرار می‌گیرد

در اگوست 2008این مجله مقاله ای از خانم مارگریت دلگدیس در باره ایران را به چاپ رسانده است که با عکس هایی بسیار زیبا از خانم نیوشا توکلیان همراه است.

انچه در زیر می خوانید ترجمه ای بسیار کوتاه و موجز از این مقاله است.کسانی که مایلند اصل مقاله را به انگلیسی بخوانند می توانند به نشانی زیر مراجعه نمایند.

http://ngm.nationalgeographic.com/2008/08/iran-archaeology/del-giudice-text

پارس :روح باستانی ایران

انچه از دیدن خرابه های تخت جمشید- پایتخت باستانی ایران که در جنوب این کشور واقع شده است - و توسط اسکندر مقدونی به اتش کشیده شد؛ به ذهن ادمی خطور می کند این است که هیچ گونه کنده کاری که سربازانی را نشان دهددیده نمی شود. هیچ گونه نیزه یا سپر یا نبرد را مشاهده نمی کنید. تنها نشانه هایی که وجود دارد حاکی از آن است که در اینجا امری انسانی در جریان بوده است . مردم ملیت های مختلف در صلح در کنار هم جمع شده، هدایایی را حمل می کنندو دست های خود را با محبت روی شانه های یکدیگر قرار داده اند.

در دوران بربریت، تخت جمشید یک جایگاه بین المللی – یک سازمان ملل اولیه – بوده است و برای بسیاری از ایرانیان امروز، ویرانه های آن یادآور شکوه پپیشینیان پارسی آنها ست و این یاد اوری که نیاکان انها که بودند و چه می کردند.

با وجود آن که پارس یک امپراطوری سلحشور بوده، ولی ................

در عین حال به عنوان یکی از تمدن های با شکوه تر و خیر اندیش تر باستانی شناخته شده و من در شگفتم که مردم هنوز تا این اندازه زیاد با نیمه ی پارسی تاریخ خود ،که در آن کتیبه های بر جای مانده به نمایش در آمده است، احساس نزدیکی می کنند. شاید که هویت پارسی چیزی نباشد که بتوانید آن را به عنوان یک چیز از چیز دیگر جدا کنید؛ بخشی از هویت ایران ، پارسی، بخشی اسلامی، و بخشی غربی است و تناقض ها درکنار یکدیگر وجود دارند، همان گونه که صدای اذان از بلندگوها در تخت جمشید به گوش می رسد و برای بازدیدکنندگان اشاره بر آن دارد که آنها در یک قلمرو اسلامی و نه ایرانی هستند. ولی شاید برخی از چیزهایی که وارد این هزاره شده است از ساختار چیزی عبور می کند که اکنون یکی از نقاط بحرانی مشخص جهان است. آیا بقایای طبیعت پارسی که عشق به زندگی (شراب، عشق، شعر، آواز) دارد، به طور عجیبی در ساختار پرهیزکاری، عبادت، و تسلیم در برابر رنج های دنیوی مرتبط با اسلام – مانند یک برنامه رایانه ای سری که بدون سر و صدا در متن اجرا می شود - بافته شده است؟

بنابراین عازم می شوم تا ببینم کلمه "پارسی" برای مردم ایران چه معنایی دارد، مردمی که در زمان دو دیدار من از ایران در سال گذشته مورد تحریم جامعه بین الملل قرار داشتند، فرهنگ باستانی آنها در سینمای غرب ، هیولایی و شیطانی نشان داده شده است.

تهران، پایتخت ایران که به سبک پارسی به حیات خود ادامه می دهد، کلان شهری در دامنه کوه های قهوه ای رنگ رشته کوه البرز است. بسیاری از ساختمان ها از آجرهای کوچک و قهوه ای روشن ساخته شده و با تیرآهن محکم شده اند و این احساس به وجود می آید که مجتمع های کوچک در کنار هم قرار گرفته و در فواصل آنها پروژه های ساختمانی نیمه تمام و پارک هایی وجود دارند. تهران که زمانی به داشتن باغ های دیدنی در دامنه کوه شهرت داشت، اکنون بیشتر این باغ ها به خاطر جنگ و یا غفلت از بین رفته اند. اما باغ های خصوصی زیبا با درخت های میوه و فواره ها، حوض های ماهی و جای نگهداری ماکیان هنوز در میان دیوارهای آجری در حال نشو و نما هستند.

زمانی که من اینجا بودم، چهار اندیشمند آمریکایی ایرانی تبار که برای دیدار به وطنشان آمده بودند در بند به سر می بردند و به شعله ور ساختن یک انقلاب مخملی علیه رژیم اسلامی متهم بودند. در نهایت، آنها آزاد شدند. ولی در آمریکا مردم می پرسند که آیا از بودن در ایران نمی ترسیدم؟ تصور بر این است که من خود در معرض خطر زندانی شدن قرار داشتم.

ولی من در ایران میهمان بودم، و میهمان در ایران از والاترین مقام برخوردار است، با بهترین میوه ها پذیرایی می شود و راحت ترین مکان برای نشستن در اختیار او قرار می گیرد. در اینجا نظام پیچیده ای از ادب تشریفاتی – تعارف – بر متن زندگی حکمفرما است. مهمان نوازی، خواستگاری، امور خانواده، مذاکرات سیاسی ، این ها همه قوانین نانوشته ای هستند که مردم باید مطابق با آنها با یکدیگر رفتار کنند. ریشة کلمه "تعارف"، عرفه به معنای شناخت یا کسب اطلاع می باشد. ولی ویلیام بیمن، ایرانشناس دانشگاه مینه سوتا می گوید اندیشه تعارف ، یعنی کم ارزش کردن خود و ارزش قائل شدن برای شخص مقابل ، در اصل کلمه ای فارسی است. او این کلمه را این طور توصیف کرد: "تلاش برای داشتن دست پایین" ولی به طرزی بسیار دلپذیر و زیبا، که بدین ترتیب در جامعه ای مانند ایران که دارای سلسله مراتب است، " سر و کار داشتن با یکدیگر را به طور برابر به طور شگفت آوری برای مردم امکان پذیر می سازد."

هر جا که می روی، مردم وسواس به خرج می دهند تا مطمئن شوند که همة نیازهای تو برآورده شده است. از سوی دیگر، امکان دارد به قدری سعی کنند که شما را خوشحال کنند، یا به نظر می رسد که چنین می کنند، و هر گونه پیشنهادی را رد می کنند و یا به نظر می رسد که رد می کنند، که نیات واقعی آنها پوشیده می ماند. وقتی دو نفر با هم حرف می زنند به قدری حرف های نشاط آور و بی معنی رد و بدل و تکرار می شود و استدعا صورت می گیرد و درخواست ها رد می شود تا این که بالاخره حقیقت ، چهره خود را نشان می دهد.

می توانم مراسم سالانه بازدیدکنندگان از تخت جمشید را در قرن ششم قبل از میلاد مسیح تصور کنم که چگونه پارسی ها در جلو "دروازه ملت ها" صف می بستند و بر سر این که چه کسی باید اول وارد شود با هم تعارف پایان ناپذیری داشتند. آرام بودن و صمیمی به نظر رسیدن، در حالی که احساسات واقعی خود را پنهان کنید (وانمود کردن ماهرانه ) و تعارف را به اوج برسانید، یک سرمایه عظیم اجتماعی به حساب می آید. رضا دقتی، عکاس و زندانی سیاسی سابق ایران که اکنون در فرانسه زندگی می کند و از عکاسان مجله نشنال جئوگرافیک به حساب می آید گفت "این چیزی است که تقیه خوانده می شود - هرگز نیت یا هوبت واقعی خود را نشان ندهید. اطمینان حاصل می کنید خود را در معرض خطر قرار نمی دهید زیرا در طول تاریخ مان خطرات زیادی وجود داشته است."

در هر صورت، مسیر طولانی تاریخ ایران سرشار از جنگ ها، حملات، و شهیدان است، از جمله نوجوانانی که در طول جنگ ایران و عراق در دهه 1980 شهید شدند.دلیل زیربنایی برای همه ی این داستان ها، مکان است. اگر خطوطی را از مدیترانه به پکن یا از پکن به قاهره یا از پاریس به دهلی بکشید، همه ی این خطوط از ایران عبور می کنند، که مکان تلاقی شرق با غرب را در بر می گیرد.در طول قریب به 26 قرن طولانی، آمیخته ای از دو نیمکره در اینجا در جریان بوده ، تجارت، تبادل فرهنگی، اصطکاک ، در حالی که ایران در وسط آن قرار داشته است.

در همین حال، به دلیل آن که این کشور مورد حمله مهاجمان مختلف قرار گرفته، امپراطوری پارس قبل از آن که در نهایت سقوط کند، چندین بار – توسط هخامشیان، پارتی ها، و ساسانیان - تشکیل شده، از بین رفته، و بار دیگر به وجود آمده است.

علاوه بر اسکندر، مهاجمان دیگری از جمله ترک ها، هلاکو نوه ی چنگیزخان و مغول ها و مهمتر از همه قبایل چادرنشین عرب به ایران هجوم آورده اند. آنها در سال 672 بعد از میلاد مسیح به آسانی امپراطوری پارس را شکست دادند، پایتخت آن را در تیسفون به زور گرفتند که ویرانه های آن در عراق کنونی در جنوب بغداد قرار دارد. توسعه اعراب به عنوان یکی از چشمگیرترین حرکت های یک مردم در طول تاریخ بشریت تلقی می شود. پارس در مسیر تسلیم ناپذیری خود قرار داشت و از آن موقع تا کنون، ایرانیان در یک تلاش حماسی برای حفظ هویت خود مجزا از سایر دنیای مسلمان و عرب اسیر شده اند. یوسف مجیدزاده، یک باستانشناس برجسته ایرانی گفت "ایران کشوری بسیار بزرگ و بسیار باستانی است و به همین خاطر عوض کردن روحیه و هویت مردم کار ساده ای نیست." به عنوان مثال، آنها دوست دارند بگویند وقتی مهاجمان به ایران آمدند، ایرانیان مهاجم نشدند؛ مهاجمان، ایرانی شدند.

گفته شده است که فاتحان آنها "پارسی شده اند" ، مانند اسکندر که پس از فتح و سپس نابود کردن پارس و پایتخت آن در تخت جمشید، رفتارهای فرهنگی و اداری آن را پذیرفت و همسر پارسی (رخساره) اختیار کرد و به هزار سرباز خود دستور داد در یک ازدواج دسته جمعی همین کار را بکنند. ایرانیان به ویژه افتخار می کنند که ظرفیت تفاهم پیدا کردن با دیگران را از طریق جذب جنبه های سازگار از فرهنگ مهاجم در تمدن خود قبل از آن که "دیگران" بتوانند آنها را در خود جذب کنند ، دارند .این یک انعطاف فرهنگی است که در قلب هویت پارسی آنها وجود دارد.

به آرتا خوش آمدید!

قدیمی ترین گزارش ها در باره زندگی بشری در ایران به حداقل ده هزار سال پیش باز می گردد، و اسم کشور از کلمه آریایی ها مشتق می شود. آریایی ها حدود 1500 سال قبل از میلاد مسیح به اینجا مهاجرت کردند. هنوز قشرهای زیادی از تمدن - ده ها هزار سال از اماکن باستانشناسی – باید مورد کاوش قرار گیرد. یکی از یافته های اخیر که برخی را به هیجان آورده در جیرفت است که در سال 2000 به هنگام بروز سیل در کناره رودخانه هلیل رود در صحرای جنوب شرقی، هزاران قبر باستانی از زیر خاک بیرون آمد. این کاوش تنها شش فصل پیش صورت گرفته و هنوز چیز زیادی برای دیدن وجود ندارد. ولی اشیاء مسحور کننده ای از زیر خاک بیرون آمده (از جمله سر مفرغی یک بز که قدمت آن به 5000 سال پیش باز می گردد) و از جیرفت به عنوان رقیب احتمالی بین النهرین در کشور همسایه به عنوان زادگاه تمدن یاد می شود.

یوسف باستانشناس و متخصص در آثار باستانی سه هزار سال قبل از میلاد مسیح، مدیریت این حفاری ها را به عهده دارد. وی رییس دانشکده باستانشناسی در دانشگاه تهران بود ولی بعد از انقلاب شغل خود را از دست داد و به فرانسه رفت. او گفت با گذشت سالها، "همه چیز عوض شد." علاقه به تحقیقات باستانشناسی احیا گردید و بار دیگر دعوت شد که مدیریت جیرفت را به عهده بگیرد. یوسف فکر می کند که این آثار باستانی همان پادشاهی افسانه ای "گمشده" در عصر مفرغ در 3500 سال قبل از میلاد مسیح باشد که صنایع آن به قدری شهرت داشت و باشکوه بود که به بین النهرین صادر می شد. ولی تا کنون هیچ سندی برای آن وجود ندارد و دانشمندان دیگر در این مورد تردید دارند. وقتی از او پرسیدم که چه چیزی را باید پیدا کند تا موضوع کاملا روشن شود، او مشتاقانه پوزخندی زد و گفت "چیزی معادل یک کمان حکاکی شده که بر روی آن نوشته شده باشد "به آرتا خوش آمدید."

چشم انداز برای حفاری های بیشتر در هزاران مکان حفاری نشده مأیوس کننده به نظر می رسد.

یوسف گفت "کشور به چیزهای زیادی نیاز دارد و قطعا باستانشناسی یکی از موضوعات اصلی نیست." ولی از زمان کشف آثار باستانی در جیرفت "همه ی استانها علاقمند به حفاری هستند و هر شهر کوچکی می خواهد مانند جیرفت در جهان شهرت پیدا کند. آنها مغرور هستند و رقابت وجود دارد."

یوسف با خوشحالی در مبل چرم مصنوعی دفتر ناشر خود آرمیده و به این فکر می کرد که چرا ایرانیان این گونه هستند که هستند. به نظر او یکی از علل آن وضعیت جغرافیایی بود زیرا وقتی ایرانیان پشت سر هم از سرزمین خود رانده می شدند، "کجا می توانستند بروند، به صحرا؟ هیچ جایی وجود نداشت که به آنجا فرار کنند و پنهان شوند." آنها ساکن می ماندند، روزگار را می گذراندند، به وانمود کردن می پرداختند و تعارف می کردند. به گفته یوسف "این درخت در اینجا ریشه های بسیار عمیق دارد. شاخه های دیگر در اینجا و آنجا ریشه دواندند، ولی اگر آن شاخه ها را ببرید، ریشه در اینجا همین است."

دلتنگی برای ابرقدرت بودن

میراثی که پیوسته به نظر می رسد از روزگار باستان در روح ملی قد علم کرده، این است: مفهوم آزادی و حقوق بشر از غرب و یونانی های باستان ریشه نگرفته است. آن عقاید در ایران و از قرن ششم قبل از میلاد تحت فرمانروایی امپراطور هخامنشی، کورش کبیر، که اولین امپراطوری پارسی را تشکیل داد، مشهود بوده است. این امپراطوری در زمان جانشین وی، داریوش، به بزرگترین و قوی ترین پادشاهی بر روی زمین تبدیل می شود. کورش که به شجاعت و تواضع و نیکی شهرت دارد، ظاهرا با ایده آزاد کردن مردم (به ویژه یهودیان بابل، که او در سال 538 قبل از میلاد آزاد کرد تا به اورشلیم باز گردند و با پولی که به آنها داد معبدشان را بسازند) ، قلوب آنها را تسخیر کرد و حکومتی را بنا نهاد که گمان می رود اولین امپراطوری دارای شکیبایی مذهبی و فرهنگی در جهان باشد. این امپراطوری در آخر متشکل از 28 ملیت مختلف بود که به طور مسالمت آمیز تحت لوای یک حکومت مرکزی زندگی می کردند که در ابتدا در شهر پاسارگاد پایه ریزی شد و سپس به تخت جمشید منتقل گردید.

شما در حکاکی های تخت جمشید، می توانید اعضای ملیت های مختلف را مشاهده کنید که ملیت آنها با لباس های مختلف آنها مشخص شده، و دور هم جمع شده اند تا به عنوان یک ملت واحد جشن بگیرند. این پادشاهی در اوج قدرت خود از دریای مدیترانه تا رود ایندوس گسترش داشت و این اولین و آخرین بار در تاریخ بود که تمامی حکومتهای جهان شناخته شده، تحت حکومت یک پادشاه در می آمدند.

بنابراین شاید پارسی ها اولین ابر قدرت جهان بودند. کورش و به ویژه چیزی که کتیبه کورش نامیده می شود – با شکوه ترین شیء باستانی ایران از سال 1989 در موزه بریتانیا قرار دارد و نمونه ای مشابه آن در راهرو طبقه ی دوم مقر سازمان ملل در نیویورک وجود دارد. این کتیبه شبیه چوب ذرتی است که از گل درست شده باشد؛ نوشته ی روی آن به خط میخی، منشوری است که به عنوان اولین منشور حقوق بشر در تاریخ جهان توصیف شده است – که تاریخ آن به بیش از هزار سال قبل از صدور "منشور کبیر" (مگنا کارتا) بر می گردد. این کتیبه خواستار آزادی مذهبی و نژادی شده است؛ برده داری و هر نوع سرکوب و همچنین تصرف اموال به زور یا بدون پرداخت غرامت را منع می کند و این حق را به کشورهای عضو اعطا می کند که تابع تاج کورش باشند یا نباشند. "هر گز برای حکمرانی عزم بر جنگ ندارم."

وقتی به خارج از کشور می روم، مردم از شنیدن این که 65 درصد از دانشحویان در اینجا دختر هستند، تعجب می کنند. یا وقتی نقاشی ها و معماری ایران را می بینند، شگفت زده می شوند. قضاوت آنها در مورد یک تمدن، آن چیزی است که طی 30 سال گذشته - از انقلاب اسلامی - شنیده اند

در حقیقت اولین چیزی که همه ی کسانی که با آنها دیدار داشتم و وقتی از آنها پرسیدم که چه چیزی را می خواهند جهان در باره آنها بداند، گفتند می خواهیم بدانند که "ما عرب نیستیم!" بلافاصله نیز می گفتند "ما تروریست نیستیم!"...و نوعی نژاد پرستی پارسی وارد گفت و گو می شود. حتی با وجودی که وضع اقتصادی آنها به خوبی برخی کشورهای عربی مانند دوبی و قطر نیست، با این همه احساس مستثنی بودن می کنند

مکتب فردوسی

ایرانیان در هر صورت به فارسی تکلم کردند. زبان ملی تا حدودی عربی شده ولی پارسی قدیم ریشه خود را حفظ کرده و ایران از جمله معدود کشورهای بزرگ در دنیای اسلام است که عربی صحبت نمی کند. مردی که به او امتیاز داده می شود که به تنهایی زبان و تاریخ را از فراموشی نجات داده، شاعر قرن دهم به نام فردوسی است. فردوسی، هومر ایران است. ایرانیان شاعران خود را تا حد پرستش دوست دارند – که از میان بسیاری از آنها می توان از رومی، سعدی، خیام و حافظ (که گفته می شود آثار او، اگر نگوییم بیشتر از قرآن، کتاب مقدس اسلامی، می توان گفت به اندازه آن، برای هدایت در عشق و زندگی مورد تفآل قرار می گیرد) نام برد. وقتی مردم توسط آخرین مهاجم سرکوب شدند و نمی توانستند به راحتی افکار خود را بیان کنند، شعرا این کار را برای آنها کردند و زیرکانه آن افکار را در ابیات پنهان کردند. یوسف باستانشناس گفت "گاهی اوقات آنها اعدام می شدند، ولی در هر صورت این کار را می کردند." بنابراین امروزه با وجودی که ایران وطن طبقات فرهنگی و گویش های بسیار دیگری غیر از پارسی است – ترکمن، عرب، آذری، بلوچ، کرد و غیره – "همه می توانند فارسی صحبت کنند، زبانی که قدیمی ترین زبان زنده در جهان است. هیچ کشور دیگری از چنین چیزی برخوردار نیست."

فردوسی، شاعر قهرمان و یک مسلمان معتقد که از نفوذ اعراب دلگیر بود، سی سال را به نوشتن تاریخ حماسی ایران به نام شاهنامه گذراند و ابیاتی را با حداقل استفاده از کلمات عربی سرود. این صحنه های پشت سر هم، وقایع تاریخی نبردها و ماجراجویی های 50 سلسله _ رسیدن آنها به تاج و تخت، مرگ آنها، برکناری مکرر آنها و سرنگونی های اجباری – را به ترتیب تارخ شرح می دهد و با پیروزی اعراب به پایان می رسد. شخصیتی که بیش از همه در باره اش گفته شده رستم است که یک شخصیت جوانمرد شجاع و دارای کمال است. دیک دیویس، دانشمند پارسی شناس در دانشگاه ایالتی اوهایو که شاهنامه را به انگلیسی ترجمه کرده می گوید رستم یک ناجی ملی و یک "قهرمان نیرنگ باز" است. او گفت "داستان های رستم، اسطوره های آنها است. ایرانیان این گونه خود را می بینند."

افسانه های شاهنامه در باره پادشاهان جنگ طلب و پهلوانان قهرمان است که در این افسانه ها این پهلوانان تقریبا همیشه از نظر اخلاقی برتر از شاهانی هستند که برای آنها خدمت می کنند، یا با مشکلاتی درگیر می شوند که مرد نیکی که تحت حکومتی شریر یا نالایق زندگی می کند با آنها مواجه است.

این اثر سرشار از این اندیشه است که کسانی که از نظر اخلاقی مناسب ترین افراد برای حکومت کردن هستند دقیقا کسانی هستند که بیش از همه نسبت به حکومت رغبت ندارند و در عوض ترجیح می دهند زندگی خود را وقف نگرانی های اصلی بشریت کنند: طبیعت خرد، سرنوشت روح بشر، و غیر قابل درک بودن ذات و اهداف خداوند.

نسخه اصلی شاهنامه خیلی پیش از میان رفته و تنها چیزی که باقی مانده نسخه های رونویسی شده از آن است و از آن جمله نسخه ای است که در کاخ گلستان در تهران وجود دارد. محافظ آن که یک خانم جوان خوشرو به نام بهناز تبریزی است که همه چیز را از روی میز بزرگی برداشت و آن را با پارچه ای سبز رنگ پوشاند. او جعبه سیاهی را از یک گاو صندوق در اتاق ضد گلوله مجاور و مجهز به زنگ خطر در برابر آتش سوزی و زلزله و دستگاه های کنترل آب و هوا بیرون آورد و پارچه مخملی قرمزی را بر روی پارچه سبز بهن کرد، زیرا ایرانیان دوست دارند در صورت امکان برای هر چیزی مراسمی به راه اندازند. من باید ماسکی را بر روی دهان می گذاشتم تا کتاب دست نوشته را در برابر پرتاب آب دهان و تنفس شدید محافظت کنم و بهناز دستکش های سفید به دست کرد. او به آرامی کتاب را از جعبه اش بیرون آورد و با احتیاط کامل صفحات آن را با نوک انگشتانش ورق زد در حالی که من 22 تصویر آن را با یک ذره بین مورد بررسی قرار دادم. آن تصاویر صحنه هایی را از شاهنامه نمایش می دادند که حافظه فرهنگی جمعی در آن غوطه ور است – کسی به درخت بسته شده و منتظر سرنوشت خویش است؛ رستم ناآگاهانه پسر خود سهراب را در یک نبرد می کشد؛ مردانی سوار بر اسب با نیزه با مهاجمانی سوار بر فیل می جنگند – همه ی این تصاویر با دقت ، نقاشی و با استفاده از جوهرهای درست شده از سنگ خرد شده و محلول به دست آمده از گلبرگ های گل، با طراوت رنگ شده اند.

گفته می شود تقریبا هر کسی در خیابان صرف نظر از میزان تحصیلات او، می تواند ابیاتی از فردوسی را بخواند و به طور معمول در دانشگاه ها یا در منازل افراد، یا قهوه خانه های سنتی مانند قهوه خانه آذری در جنوب تهران، شاهنامه خوانده می شود. دیوار این قهوه خانه پوشیده از صحنه هایی از شاهنامه بود که از آن جمله صحنه ی کشته شدن سهراب به دست رستم است. یک نقال، داستان هیجان انگیز تک نفره ای را حکایت کرد و پس از آن نوازندگان موسیقی سنتی نواختند و از شوق برای عشق به زن یا عشق به خدا خواندند. مردم در پشت میزهای بزرگ و یا نیمکت های پوشیده از قالیچه ایرانی با هم نشسته و سیگار می کشیدند و به همراه موسیقی دست می زدند، و در همین حال خدمتکاران خرما و شیرینی و چای در استکان های کوچک به همراه قاشق های کوچک و به دنبال آن کباب، دوغ، ترشی، و سالاد لبو آوردند. بچه ها با تشویق بزرگترهای خود روی میز می رقصیدند که با تلفن همراه از آنها عکس می گرفتند.

به همت فردوسی، ایرانیان پیوسته زبان خود را داشته اند که آنها را متحد سازد و از دنیای خارج متفاوت نگاه دارد – و آنها همچنین تلاش کرده اند تا از معیارهای فرهنگ باستانی خود مراقبت به عمل آورند.

سال نو و نوروز را در نظر بگیرید. نوروز یک جشن 13 روزه است که در طول آن همه جا تعطیل است و مردم می خورند، می رقصند، شعر می خوانند و در آخرین چهارشنبه سال، آتش درست می کنند و از روی آن می پرند. این جشن به نوعی شبیه جشن شکرگزاری است که در روزهایی که طول روز و شب برابر می شود جشن گرفته می شود تا شروع بهار را گرامی دارند .